12 Νοε 2011

Ένας Μπούας!

Ελάφι του είδους Dama dama. Ρόδος (Λάερμα), 12 Νοεμβρίου 2011


Κοντά στο χωριό Λάερμα, μόλις έπεσε ο ήλιος, ένα αρσενικό ελάφι του είδους Dama dama, βγήκε από το πυκνό πευκοδάσος για να βοσκήσει. Αιφνιδιάστηκα και ώσπου να βγάλω από το σακίδιο ένα κατάλληλο τηλεφακό, το ελάφι σβέλτα αλλά χωρίς πανικό, άρχισε να απομακρύνεται.
Τελικά στάθηκε σε μια απόσταση 30-40 μέτρων και άρχισε να βόσκει αμέριμνα. Τράβηξα μερικές φωτογραφίες αλλά το θέμα μου δε γέμιζε το κάδρο και αποφάσισα να κινηθώ προς το μέρος του προσεκτικά. Δυστυχώς, ένα βήμα έκανα εγώ, τρία έκανε εκείνο. Στο τέλος, όπως συνηθίζουν όταν ενοχληθούν, άρχισε να "καλπάζει" με άλματα και χάθηκε μέσα στο πυκνό δάσος.
Από τις 15 φωτογραφίες που κατάφερα να τραβήξω, μόνο αυτή είναι αποδεκτά καθαρή. Με 400αρη φακό και ταχύτητα 1/100 (στα 800 ISO) Δεν είχα και πολλές πιθανότητες για κάτι καλύτερο. Η φωτογραφία είναι κροπαρισμένη κατά 30% περίπου.


Μπούας είναι στη ροδίτικη ντοπιολαλιά το ώριμο αρσενικό. Ζαρκάς ή ζαρκάδα το θηλυκό και ρίφι το ανήλικο, ανεξαρτήτως φύλλου.
Όπως μου είπαν κάτοικοι της περιοχής των Λαέρμων, το μπούας προήλθε από τους περίεργους βαθύς ήχους που βγάζουν τα αρσενικά την περίοδο της αναπαραγωγής. Όποιο αρσενικό είναι ικανό σχηματίζει χαρέμι με αρκετά θηλυκά και το υπερασπίζεται με μεγάλο ζήλο δίνοντας σκληρές μάχες με τα αντίζηλα αρσενικά.
Για παράδειγμα, πρόσφατα χωρικός της Ν. Ρόδου εντόπισε δύο αρσενικά με μπλεγμένα κέρατα. Παρενέβησαν άνδρες του δασαρχείου για να τα ξεμπλέξουν αλλά για το ένα απ' αυτά ήτανε ήδη αργά αφού διαπιστώθηκε ότι ήταν νεκρό.
Ο πληθυσμός της Ρόδου αποτελείται από 1.200 περίπου άτομα και είναι ένας από τους δύο μοναδικούς φυσικούς πληθυσμούς του είδους. Ο δεύτερος βρίσκεται στις απέναντι μικρασιατικές ακτές, στην οροσειρά του Ταύρου.

Πριν μερικά χρόνια ο Ιταλός βιολόγος Marco Massetti μελέτησε το DNA των δύο φυσικών πληθυσμών του ελαφιού και βρήκε ότι το DNA των ελαφιών της Ρόδου διαφέρει σημαντικά από αυτό των ελαφιών της Μ. Ασίας. Έδωσε δε την εξήγηση ότι τα ελάφια έχουν εισαχθεί (αν έχουν εισαχθεί) από τον άνθρωπο στο νησί πολύ πριν τους ιστορικούς χρόνους και έτσι οι πληθυσμοί απομακρύνθηκαν γενετικά μεταξύ τους.
Όμως, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα ελάφια να αποίκισαν το νησί από μόνα τους αφού πρόκειται για δεινούς κολυμβητές. Άλλωστε, δεν είναι λίγες οι φορές που ψαράδες έχουν εντοπίσει ελάφια (νεαρά αρσενικά κυρίως) να κολυμπούν αρκετά μίλια μακριά από τις ακτές.

Τα πυκνά πευκοδάση και το λοφώδες ανάγλυφο της κεντρικής Ρόδου επέτρεψαν στο είδος αυτό να προσαρμοστεί καλά και παρόλο το κυνήγι που έχει υποστεί διαχρονικά, διατήρησε βιώσιμους πληθυσμούς. Τα πρόσφατα χρόνια, σύμφωνα με έγκυρα στοιχεία, ο πληθυσμός αυξάνεται ραγδαία και σύντομα θα αποτελέσει σοβαρό πρόβλημα για τις καλλιέργειες. Ελπίζω οι αρμόδιοι να βρουν μια καλή και ισορροπημένη λύση, πριν εξαγριωθούν οι αγρότες και τα σκοτώνουν αδιακρίτως οδηγώντας πάλι τον πληθυσμό τους σε κρίσιμο σημείο.

18 Απρ 2010

Pelophylax cerigensis. Ο Βάτραχος της Καρπάθου.

Ενήλικο άτομο, κρυμμένο ανάμεσα σε επιφανειακή άλγη. Ποταμός Μάκαρης, Ρόδος

Η απομόνωση των ελληνικών νησιών από τα ηπειρωτικά εδάφη της Ευρώπης και της Ασίας, εδώ και αρκετά εκατομμύρια χρόνια, έχει δημιουργήσει -μέσω της εξέλιξης- μοναδικά είδη πανίδας και χλωρίδας.
Ένα τέτοιο είδος είναι και ο βάτραχος Pelophylax cerigensis που ζει στα γλυκά νερά της Ρόδου και της Καρπάθου αποκλειστικά.
Λόγω του ότι οι βάτραχοι δεν μπορούν να ξεπεράσουν το εμπόδιο της θάλασσας, οι πληθυσμοί των νησιών αυτών έμειναν απομονωμένοι από τους βατράχους της Ελλάδας και της Μ. Ασίας με αποτέλεσμα να εξελιχθούν σε νέο είδος.
Στην Κάρπαθο το είδος αυτό είναι αρκετά σπάνιο λόγω της μικρής έκτασης των βιότοπων που μπορεί να ζήσει (επιφανειακά νερά) και κινδυνεύει να εξαφανιστεί λόγω των ανθρώπινων παρεμβάσεων. Στη Ρόδο υπάρχουν ακόμα πολλοί βιότοποι (ποτάμια, λίμνες) και παρ' όλη την αλόγιστη καταστροφή τους -προς το παρόν- δεν φαίνεται να κινδυνεύει.
Για περισσότερες πληροφορίες:http://www.herpetofauna.gr/index.php?module=cats&page=read&id=224&sid=219

Ενήλικο άτομο. Ποταμός Κόνταρης, Ρόδος.

Ενήλικο άτομο. Ποταμός Κόνταρης, Ρόδος.

Νεαρό άτομο. Παραπόταμος Γαδουρά, Ρόδος.


Ενήλικο άτομο. Παραπόταμος Γαδουρά, Ρόδος.

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

26 Μαρ 2010

Η αγριοκουμαριά.

Κλαδιά ανθισμένης αγριοκουμαριάς. Προφ. Ηλία, Ρόδος

Ένας από τους ομορφότερους θάμνους της ελληνικής χλωρίδας είναι σίγουρα η αγριοκουμαριά (Arbutus andrachne). O λαός μας την ονομάζει αγριοκουμαριά για να την ξεχωρίσει από το άλλο είδος κουμαριάς (Arbutus unedo) της οποίας οι καρποί είναι φαγώσιμοι. Έτσι στην περίπτωση των κουμαριών, το "άγριο" σημαίνει μη εδώδιμο γιατί διαφορετικά και τα δύο είδη κουμαριών είναι αυτοφυή, δηλαδή άγρια.

Αγριοκουμαριά στον Προφ. Ηλία, Ρόδος

Νεαρά βλαστάρια αγρικουμαριάς. Προφ. Ηλίας, Ρόδος

Φύλλα αγριοκουμαριάς. Μόδι Λοκρίδας

Η αγριοκουμαριά παράγει τόσο πολλά λουλούδια που όταν πέφτουν στο έδαφος, δημιουργούν "χαλί". Προφ. Ηλίας, Ρόδος.

Ο εξαιρετικής ομορφιάς κορμός της αγριοκουμαριάς είναι η αιτία που κάποιοι ανεγκέφαλοι κόβουν τα κλαδιά από παμπάλαιους θάμνους ηλικίας πολλών δεκαετιών για να τα χρησιμοποιήσουν ως διακοσμητικά.



Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

12 Νοε 2008

Το φθινόπωρο στη Ρόδο έρχεται κρυφά.

Πέρα από λίγες βροχές τίποτα δεν θυμίζει φθινόπωρο. Δεν υπάρχουν τα εντυπωσιακά τοπία του βορά με τις πορτοκαλοκίτρινες αποχρώσεις των δασών οξιάς και των άλλων φυλλοβόλων. Εδώ πρέπει να ψάξεις καλά και να χεις μάτια να το δεις. Μερικά φύλλα κουτσουπιάς και γραμυθιάς και μερικοί ώριμοι κατακόκκινοι καρποί βρυώνιας, κρυμένα σε μια γωνιά του κήπου μου...

31 Μαρ 2008

Επί ασπαλάθων.



Τώρα που οι ασπάλαθοι βρίσκονται στο φόρτε της άνθησης τους, μου ήρθε στο νου το ποίημα "Επί ασπαλάθων" του Γιώργου Σεφέρη. Είναι το τελευταίο που έγραψε, σαν σήμερα, το 1971 λίγο πριν το θάνατό του.
Με ισχυρό τον συμβολισμό κατά της τυραννίας και με αναφορά κατ' ευθεία στην "Πολιτεία" του Πλάτωνα, επέφερε ένα ισχυρό πλήγμα κατά της δικτατορίας.

Ο ωραιότατος αυτός θάμνος, τώρα την άνοιξη, κοσμεί την
ελληνική φύση με τα κίτρινα άνθη του. Τα ισχυρά αγκάθια του όμως προκαλούν επώδυνα τρυπήματα και η διάβαση ανάμεσα από ασπάλαθους είναι σχεδόν αδύνατη.
Αναλλοίωτη και η διατήρηση του ονόματος του στο πέρασμα των αιώνων. Δεν είναι εκπληκτικό?


Ήταν ωραίο το Σούνιο τη μέρα εκείνη του Ευαγγελισμού
πάλι με την άνοιξη.
Λιγοστά πράσινα φύλλα γύρω στις σκουριασμένες πέτρες
το κόκκινο χώμα και οι ασπάλαθοι
δείχνοντας έτοιμα τα μεγάλα τους βελόνια
και τους κίτρινους ανθούς.
Απόμερα οι αρχαίες κολόνες, χορδές μιας άρπας που αντηχούν ακόμη...
Γαλήνη
-Τι μπορεί να μου θύμισε τον Αρδιαίο εκείνον;
Μια λέξη στον Πλάτωνα θαρρώ,χαμένη στου μυαλού
τ' αυλάκια.
τ΄όνομα του κίτρινου θάμνου
δεν άλλαξε από κείνους τους καιρούς.
Το βράδυ βρήκα την περικοπή:
"τον έδεσαν χειροπόδαρα" μας λέει
"τον έριξαν χάμω και τον έγδαραν
τον έσυραν παράμερα τον καταξέσκισαν
απάνω στους αγκαθερούς ασπάλαθους
και πήγαν και τον πέταξαν στον Τάρταρο κουρέλι".
Έτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του
Ο Παμφύλιος ο Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος.

Γιώργος Σεφέρης 31 Μάρτη 1971

Φωτογραφίες: Πλατάνια 15 Μαρτίου 2008

Το δέντρο του Ιούδα.



Λέγεται πως το δέντρο στο οποίο κρεμάστηκε ο Ιούδας μετά την προδοσία του Ιησού ήτανε μια κουτσουπιά (Cercis siliquastrum). Πρόκειται για ένα μικρό δέντρο της Μεσογείου με χαρακτηριστική πλούσια ρόδινη ανθοφορία. Η άνθηση πραγματοποιείται λίγο πριν από τη βλάστηση των καρδιόσχημων φύλλων του, δίνοντας στο δέντρο ένα όμορφο ρόδινο χρώμα. Ο μύθος λέει ότι το δέντρο κοκκίνισε από ντροπή επειδή σχετίστηκε με τον προδότη. Από τότε, κάθε άνοιξη και χάρη στον Ιούδα, η κουτσουπιά στολίζει με την όμορφη παρουσία της τη φύση της Μεσογείου.
Στη Ρόδο υπάρχει σε άγρια μορφή σε λίγες μόνο τοποθεσίες και κυρίως στο βόρειο άκρο του νησιού. Παλιότερα πρέπει να ήτανε άφθονη μέσα στα δάση πλατύφυλλων (δρύες, γραμιθιές κ.α.) τα οποία έπεσαν θύματα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Τα τελευταία χρόνια η αισθητική αξία της κουτσουπιάς έχει αναγνωριστεί ξανά και φυτεύεται σε κήπους και δεντροστοιχίες.

6 Μαρ 2008

Μια σπάνια ορχιδέα και η κακή της τύχη.

Μια φορά κι έναν καιρό, στα πυκνά δάση του Προφήτη Ηλία, φύτρωνε η σπάνια ορχιδέα Himantoglossum comperianum* (ιμαντόγλωσσο του Κομπέρ) που τώρα δεν υπάρχει πια.
Είναι μια ορχιδέα με ξεχωριστή εμφάνιση. Η γλώσσα (χείλος) του άνθους της, καταλήγει σε τρεις ιμάντες απ΄ όπου πήρε το όνομά της. Η τελευταία φορά που βρέθηκε στη Ρόδο ήτανε το 1988. Έκτοτε και παρά τις προσωπικές μου έρευνες αλλά και δεκάδων άλλων ερευνητών δεν έχει βρεθεί ξανά. Η απώλεια για τη χλωρίδα της Ρόδου ενός τόσο ωραίου και σπάνιου φυτού είναι μεγάλη.
Γιατί όμως εξαφανίστηκε απ΄το νησί μας? Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η πέρα από κάθε λογική, ανεξέλεγκτη και παράνομη βόσκηση του Προφήτη Ηλία οδήγησε αυτό το φυτό στην εξαφάνιση.
Αυτή τη στιγμή το φυτό διατηρεί κάποιους μικρούς πληθυσμούς στην περιοχή Αγιάσου της Λέσβου. Επίσης υπάρχει σε πολύ μικρούς διάσπαρτους πληθυσμούς στη δυτική Ανατολία και στη χερσόνησο της Κριμαίας. Παντού είναι σπάνια και κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Ιδιαίτερα στην Τουρκία η κατάσταση είναι πολύ κρίσιμη λόγω της συλλογής των βολβών της για την παρασκευή σαλεπιού**. Όπως αντιλαμβάνεστε, για κακή της τύχη, βρέθηκε να φυτρώνει σε χώρες όπου οι άνθρωποι καταστρέφουν τη φύση πριν καλά-καλά τη γνωρίσουν.
Τη φωτογραφία την τράβηξα το Μάιο του 2006 στο χωριό Kavak της επαρχίας Mugla της Τουρκίας. Για να τη βρω, χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια, πολύ υπομονή και μπόλικη τύχη.
Με βάση τα παραπάνω, δυο πράγματα έχω να σας πω.
Πρώτο, κάποιος επί τέλους να μαζέψει τα κατσίκια που κατατρώγουν το φυσικό μας πλούτο και δεύτερο, σταματήστε να πίνετε σαλέπι. Κάνει κακό στη χλωρίδα!

*Η παλαιότερη ονομασία της ήτανε Comperia comperiana.
** Το σαλέπι παρασκευάζεται από βολβούς ορχιδέων. Οι βολβοί πολλών ειδών ορχιδέων συλλέγονται, αποξηραίνονται και κονιορτοποιούνται. Κατόπιν η σκόνη βράζεται για να παρασκευαστεί το γνωστό ρόφημα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η συλλογή βολβών απαγορεύεται αυστηρά. Στην Τουρκία έχει δοθεί μια μικρή παράταση ώστε να απαγορεύσει την καταστροφική συλλογή βολβών.

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

26 Φεβ 2008

Ορεινό Φεστιβάλ . Η επόμενη μέρα.

Δείτε τα αρνητικά αποτελέσματα του φεστιβάλ στο Blog "Σιγά! Η Πατριδα κοιμάται...

http://npatridakoimatai.blogspot.com/2008/03/blog-post.html

22 Φεβ 2008

Εγώ ελπίζω να τη γλυτώσω!

Στην ασφάλεια των ψηλότερων βουνών της Ρόδου (μακριά από πάσης φύσεως φεστιβάλ), ανθίζει ο κρόκος Crocus biflorus. Πρόκειται για το ένα από τα δύο είδη κρόκων που υπάρχουν στο νησί μας. Όταν ο καιρός είναι συννεφιασμένος ή κατά τις νυχτερινές ώρες, κρατάει τα λουλούδια του κλειστά για να προστατέψει τα αναπαραγωγικά του όργανα από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες του Φεβρουαρίου. Με το φως της ημέρας τα απλώνει σχηματίζοντας ένα αστέρι, επιδεικνύοντας τα λαμπερά του χρώματα στα έντομα για να τα προσελκύσει*.
Στη φωτογραφία οι εικονιζόμενοι κρόκοι έχουν αρχίσει να απλώνουν τα άνθη τους με το πρώτο φως της ημέρας.
Το συγγενικό καλλιεργούμενο είδος κρόκου Crocus sativus είναι το φυτό από το οποίο παράγεται το σαφράν. Το γνωστό ακριβό και "αριστοκρατικό" καρύκευμα.

*Η φωτογραφία στον τίτλο του ιστολόγιου απεικονίζει Crocus biflorus με ανοιχτά άνθη.

Πρ. Ηλίας Φεβρουάριος 2007

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

21 Φεβ 2008

Είμαι μια κάτοικος του δάσους των Λαέρμων.

Με λένε Ophrys villosa, είμαι μια ορχιδέα και ζω στον Ίγκο. Αν καταφέρω να επιζήσω του τετραημέρου, θα έχετε νέα μου τη Δευτέρα!

Η φωτογραφία αφιερώνεται στους ανθρώπους που πιστεύουν ότι δάσος είναι τα δέντρα. Στην περίπτωσή τους, βλέπουν το δέντρο (δάσος) και χάνουν το δάσος (οικοσύστημα).
Σήμερα και με την ευκαιρία της έναρξης του φεστιβάλ, το απευθύνω κυρίως στους πάσης φύσεως αρμόδιους και δευτερευόντως στους διοργανωτές...



Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

18 Φεβ 2008

Κοντεύω να γίνω άνθρωπος






Πολλά έγραψα για το "περίφημο" ορεινό φεστιβάλ αλλοιώνοντας τη μορφή που ήθελα να έχει το ιστολόγιο μου. Το μαγάρισα με μπουλντόζες και "γουρούνες".
Τέρμα! Σ' όλα αυτά θα απαντήσω με τον τρόπο που ξέρω καλύτερα. Θ' απαντήσω μ' αυτά που με κάνουν να πλησιάσω στο σημείο για να πω, πως κοντεύω να γίνω ΑΝΘΡΩΠΟΣ. Να γίνω δηλαδή μέρος της φύσης ισότιμο, χωρίς "φυλετική" ανωτερότητα απέναντι της.

Τα πιο πολύχρωμα λουλούδια της ελληνικής φύσης οι ανεμώνες (Anemone coronaria), ανθίζουν μες το καταχείμωνο αψηφώντας του ανέμους που τις μαστιγώνουν. Μονάχα τον ήλιο ψάχνουν για να βρουν, στρεφόμενες πάντα προς το μέρος του. Να πάρουν το φως του και να τον πληρώσουν με λευκό, λιλά, ροζ και κόκκινο...

Ανατολική Ρόδος Ιανουάριος 2007

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

16 Φεβ 2008

Ορεινό Φεστιβάλ. Οργή και φρίκη!






Σήμερα επισκέφτηκα την τοποθεσία Ίγκος όπου θα διεξαχθεί το 3ο "Ορεινό Φεστιβάλ". Παντού συνάντησα το απαίσιο πρόσωπο της καταστροφής. Μπουλντόζες, φορτηγά και άλλα βαριά οχήματα έχουν αρχίσει το έργο του "ευπρεπισμού" της περιοχής. Ξεριζωμένοι θάμνοι, ανασκαμμένα εδάφη, εκσκαφές λόφων. Αυτό είναι το οικολογικό πρόσωπο των διοργανωτών. Αισθάνθηκα Οργή και φρίκη. Αίσχος!!!
Κλείνω με μια λίγο πιο ευχάριστη νότα. Η ορχιδέα Orchis collina, υποψήφιο θύμα των νεόκοπων ¨οικολόγων". Θα επιβιώσει του εφιαλτικού τετραήμερου?

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

Το όνειρό σας ΔΕΝ θα γίνει δικός μας εφιάλτης!

Το λιβάδι που έγινε αλάνα (και είμαστε ακόμα στην πρώτη μέρα)

Οικολογικό μαγείρεμα και το μεγαλείο της πλαστικούρας.


Η νύχτα έγινε μέρα και το αίτημα των ζώων του δάσους έγινε αποδεκτό. Τώρα τα ελάφια και τα άλλα ζώα θα μπορούν να διαβάζουν και το βράδυ! (για τέσσερις νύχτες τουλάχιστον) Πολύ καινοτόμο έτσι?

Ο σύλλογος Ποντίων διδάσκει πυρρίχιο στην πανίδα του δάσους. (Ζητώ συγνώμη από τους συμπαθείς φίλους Ποντίους)



Έτερες οικολογικές δραστηριότητες στο λιβάδι και στο δάσος που δείχνουν καθαρά τον ορθό τρόπο προσέγγισης του συνειδητού πολίτη προς τη φύση. Όχι πεζοπορίες και αηδίες! Τζιπ, γουρούνες, και μηχανές να τα οργώσουμε όλα και να μη μείνει τίποτα όρθιο!
Άντε και στην κορυφή του Ολύμπου παιδιά! Σούζες στο θρόνο του Δία!

Σε συνέχεια των φωτογραφιών, παραθέτω αποσπάσματα από το «μανιφέστο» του συλλόγου που διοργανώνει το φεστιβάλ και δημοσιεύσεις στον ηλεκτρονικό τύπο.
«Ο Σύλλογος Ορεινού Φεστιβάλ Μουσικής και Εναλλακτικών Εκδηλώσεων είναι ένα σύλλογος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που διακρίνεται για την έντονη οικολογική και πολιτιστική ανησυχία του. Το αποτέλεσμα είναι να έχει ήδη στο ενεργητικό του - πλην άλλων - τη διοργάνωση του 1ο & 2ο Ορεινού Φεστιβάλ Μουσικής, το οποίο αποτελεί σημείο αναφοράς στα πολιτιστικά δρώμενα της Ρόδου και της Δωδ/νήσου γενικότερα, αλλά και την αφετηρία μιας νέας κατηγορίας πολιτιστικο-κοινωνικών εκδηλώσεων».

Επίσης διαβάζω.
«…να παρακολουθήσει επιδείξεις οχημάτων 4x4 και μηχανοκίνητων δίκυκλων σε ειδικά διαμορφωμένες πίστες, να κάνει περιηγήσεις στο δάσος με άλογα και την μοναδική ευκαιρία να δει την πανοραμική εικόνα της περιοχής (flying fox). (ιπτάμενη αλεπού γιατί οι επίγειες πήραν των ομματιών τους προσθέτω εγώ)

επίσης
«…Στόχος του συλλόγου μας είναι να φέρουμε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο κοντά στην φύση (sic) και να απολαύσει κάτι που ήδη του ανήκει χωρίς….»

αλλού παρακάτω
«Το σημαντικότερο όμως όλων είναι ότι, όλοι οι συντελεστές του Ορεινού Φεστιβάλ Μουσικής διοργανώνουν το Φεστιβάλ έχοντας ως γνώμονα την ασφάλεια του κοινού και την προστασία (sic) του δάσους»


Φίλοι του ορεινού φεστιβάλ! Το "όνειρό" σας δεν θα γίνει δικός μας εφιάλτης. Δεν θα το επιτρέψουμε!

Οι παρούσες φωτογραφίες δεν ανήκουν στον γράφοντα και δεν αποτελούν πνευματική του ιδιοκτησία.
Όλο το σετ των φωτογραφιών θα το βρείτε εδώ: http://www.rhodes.com.gr/greek/modules.php?name=News&file=article&sid=846

Ο «οικολογικός» βιασμός της φύσης ή αλλιώς το Ορεινό Φεστιβάλ

Αυτή τη φορά δεν έχει φωτογραφίες αλλά σκέτη γκρίνια (δικαιολογημένη)
Είναι σημείο των καιρών. Βαφτίζονται οικολογικά, έργα και πράξεις των ανθρώπων που βιάζουν κατάφορα το περιβάλλον.
Ο Σουφλίας διατείνεται ότι η εκτροπή του Αχελώου είναι έργο βαθιά οικολογικό κι ας έχουν γνωμοδοτήσει για το αντίθετο περιβαλλοντικές οργανώσεις, το σύνολο σχεδόν των επιστημόνων και το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ο G. W. Bush ισχυρίζεται ότι νοιάζεται για το περιβάλλον κι ας έχει γράψει στα παλαιοτέρα των υποδημάτων του τις διεθνείς συνθήκες για μείωση της μόλυνσης του πλανήτη.
Ας έρθουμε στα δικά μας τώρα. Τα δύο τελευταία χρόνια διοργανώθηκαν στη Ρόδο τα «οικολογικά» Ορεινά Φεστιβάλ (1ο και 2ο) και φέτος ετοιμάζεται το τρίτο. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται στη θέση Ίγκος της περιοχής των Λαέρμων.
Η εν λόγω περιοχή βρίσκεται στο κέντρο του μεγαλύτερου σε έκταση (70.000 χιλ. στρέμματα) εναπομείναντος δάσους του νησιού. Στη περιοχή υπάρχει ο μεγαλύτερος άγριος πληθυσμός του ελαφιού Dama Dama. Επίσης λόγω της πυκνότητας του δάσους που είναι σχεδόν παρθένο από ανθρώπινη δραστηριότητα, υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός ειδών χλωρίδας και πανίδας του νησιού. Κάποια απ’ αυτά είναι είτε σπάνια είτε ενδημικά. Μέσα λοιπόν σ’ αυτό το παρθένο περιβάλλον το φεστιβάλ προσελκύει μερικές χιλιάδες άτομα (15.000 καυχιόνται οι διοργανωτές) με ενοχλητικές για το περιβάλλον δραστηριότητες.
Περιγράφω μερικές:
-Η παρουσία και μόνο τόσων πολλών ανθρώπων «τρομοκρατεί» όλα τα είδη της πανίδας. Ελάφια, άλλα θηλαστικά, πουλιά κ.α. περνούν ένα εφιαλτικό τετραήμερο σε μια πολύ ευαίσθητη για την αναπαραγωγική τους περίοδο εποχή.
-Η χρήση συστημάτων ήχου μεγάλης ισχύος και ισχυρού φωτισμού επιτείνει τα παραπάνω στο πολλαπλάσιο.
-Η προσπέλαση εκατοντάδων οχημάτων από πυκνά δασωμένες περιοχές προκαλεί ενόχληση στην πανίδα κατά μήκος των πολλών χιλιομέτρων διαδρομής.
-Η χλωρίδα «υποφέρει» από τη καταπάτηση του εδάφους από τους χιλιάδες επισκέπτες και την κατά τα άλλα «ρομαντική» κοπή των λουλουδιών, στην πιο κρίσιμη περίοδο της βλάστησης και της άνθησης.
-Η χρήση μηχανοκίνητων μέσων (μηχανές, «γουρούνες», τζιπ 4Χ4 μέχρι και γερανοφόρα οχήματα) επιφέρουν ανεπανόρθωτες ζημιές στα εδάφη εκτοπίζοντας οριστικά τη χλωρίδα και την πανίδα.
Δεν θα εισέλθω σε περισσότερες λεπτομέρειες για να μην μακρηγορώ αφού τα παραπάνω είναι πιστεύω αρκετά να πείσουν ένα λογικά σκεπτόμενο πολίτη για τα προβλήματα που δημιουργεί μια τέτοια μαζική δραστηριότητα.

Έχοντας καλή πρόθεση θα συμβούλευα τους συμπολίτες διοργανωτές να αλλάξουν προσανατολισμό να αναθεωρήσουν τις αίολες απόψεις τους περί οικολογίας και να σκεφτούν τη ζημιά που προκαλούν στο φυσικό περιβάλλον με τις ενέργειές τους. Επίσης να αναλογιστούν ποιο πρότυπο διαμορφώνουν στη νεολαία του νησιού για τον τρόπο προσέγγισης μιας ευαίσθητης φυσικής περιοχής.
Το πρότυπο που προτείνετε φίλοι συμπολίτες είναι αυτό της εισβολής. Οι φυσικές περιοχές «θέλουν» τον άνθρωπο επισκέπτη και παρατηρητή. Δε «θέλουν» και δε «χρειάζονται» ορδές εισβολέων.
Για να μη κατηγορηθώ για στείρο αρνητισμό και επειδή δε διαφωνώ με το πολιτιστικό μέρος των εκδηλώσεων, αντιπροτείνω να διοργανώνονται τα ορεινά φεστιβάλ στον ήδη εδώ και πολλές δεκαετίες διαμορφωμένο χώρο του Αγ. Σουλά ή άλλο ανάλογο χώρο στη Νότια Ρόδο. Εκεί η φύση λίγο-πολύ έχει «εξοικειωθεί» με την ανθρώπινη δραστηριότητα και η ζημιά στο περιβάλλον θα είναι πολύ μικρότερη.

Τώρα αν διαφωνείτε, επιμένετε και θέλετε να μετατρέψετε σε πανηγυρότοπο μια από τις πιο ευαίσθητες οικολογικά περιοχές του νησιού, να ξέρετε ότι θα βρείτε πολλούς συμπολίτες σας αντιμέτωπους.

15 Φεβ 2008

Ένα όμορφο και φαινομενικά αθώο φυτό

Η Oxalis pes-caprae, οξαλίδα ή ξυνιά ή ξυνίθρα είναι ένας εισβολέας που κατάγεται από τη Νότια Αφρική. Εισήχθη αρχικά – άγνωστο πως- το 1850 στη Μάλτα και μέσα σε λιγότερο από ένα αιώνα, κατέκλισε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου. Αργότερα έγινε το ίδιο στις ανάλογου κλίματος περιοχές της Β. Αμερικής και της Αυστραλίας.Έχει αποδειχτεί «σκληρό καρύδι» και είναι σχεδόν αδύνατο να καταπολεμηθεί. Άπαξ και εισβάλει σε ένα αγρό είναι πρακτικά αδύνατο να απομακρυνθεί.
Αλλά γιατί να γίνει αυτό? Είναι τόσο όμορφο φυτό!
Πράγματι νωρίς την άνοιξη σχηματίζει ωραίους κιτρινοπράσινους τάπητες και στολίζει τους ελαιώνες και τους αγρούς. Έχω ακούσει ότι οι δορυφορικές φωτογραφίες της Κρήτης έχουν μια κιτρινωπή χροιά λόγω της τρομερά μεγάλης εξάπλωσης του φυτού.
Πίσω όμως απ’ τη φαινομενικά ειδυλλιακή εικόνα κρύβονται μερικά σοβαρά προβλήματα.
Σύμφωνα με μελέτη του πατριώτη μας Παναγιώτη Ντάλια (Τμήμα Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Πέτσικος Μ. και Ντάλιας Π.) βρέθηκαν τα εξής ενδιαφέροντα στοιχεία:
- Μειώνει τη βιοποικιλότητας της χλωρίδας των αγρών. Η οξαλίδα δηλαδή εκτοπίζει την τοπική χλωρίδα.
- Μειώνει στο ένα τρίτο τη βιομάζα που παράγεται από τα φυτά στο έδαφος με αποτέλεσμα να μειώνει δραστικά τη φυσική λίπανση

Πέρα απ’ αυτά η οξαλίδα όταν καταναλωθεί σε μεγάλες ποσότητες είναι τοξική για τον άνθρωπο και τα ζώα (οξαλικό οξύ) και επίσης είναι υπαίτια για τη δημιουργία πέτρας στα νεφρά.
Η περίπτωση αυτή ένα καλό παράδειγμα των βλαβών που μπορεί να φέρει ο άνθρωπος με την εκούσια ή ακούσια εισαγωγή ξένων οργανισμών στα οικοσυστήματα. Είμαστε τυχεροί που οι συνέπειες από την εισβολή της οξαλίδας είναι σχετικά ήπιες. Τι μπορεί να συμβεί από την εισβολή ενός άλλου οργανισμού? Οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι τεράστιες και μη αναστρέψιμες.


Όταν ήμουν μικρός υπήρχε η συνήθεια να μασουλάμε τους βλαστούς από τις οξαλίδες που έχουν μια ευχάριστα ξινούτσικη γεύση. Κανένας δεν μας είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο. Ευτυχώς που δεν ήταν για «χόρταση» και τις καταναλώναμε σε μικρές ποσότητες.

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

14 Φεβ 2008

Η μητέρα όλων των λουλουδιών.




Η Paeonia rhodia (παιώνια της Ρόδου), πηγουνιά στη ροδίτικη ντοπιολαλιά, είναι αναμφισβήτητα το πιο εντυπωσιακό ενδημικό λουλούδι της πλούσιας χλωρίδας του νησιού. Στολίζει με την παρουσία της τα δάση κυρίως του Πρ. Ηλία και του ποταμού Λουτάνη. Προτιμά σκιερά μέρη με βόρειο προσανατολισμό κάτω από πεύκα, κυπαρίσσια και άλλα δέντρα και θάμνους. Τα μεγάλα λευκά λουλούδια της ευωδιάζουν άρωμα κανέλας και προσελκύουν μεγάλο αριθμό εντόμων. Έχει πολυσχιδή θαλερά φύλλα που δίνουν στο φυτό μεγάλη αισθητική αξία.

Πριν δύο χρόνια οι παιώνιες στάθηκαν αφορμή να αισθανθώ μεγάλη ντροπή που είμαι Ροδίτης. Ντράπηκα για του συμπολίτες μου αλλά κυρίως για τις αρμόδιες αρχές που είναι επιτετραμμένες με την προστασία του φυσικού μας πλούτου.
Κατά τη διάρκεια οργανωμένης εκδρομής* τριάντα πέντε μελλών της οργάνωσης Mediterranean Garden Society (μεταξύ αυτών αρκετοί ειδικοί επιστήμονες) έπρεπε να τους υποδείξω βιότοπους με παιώνιες, αφού αυτός ήτανε ένας από τους βασικούς λόγους της επίσκεψής τους στο νησί. Παρά τις αγωνιώδεις μου προσπάθειες να εντοπίσω φυτά σε άνθηση αυτό δεν κατέστη δυνατό. Παντού υπήρχαν κομμένα φυτά (σχεδόν σύρριζα) και πουθενά λουλούδια. Τελικά βρέθηκε ένα μόνο φυτό με ένα άνθος και έτσι έσωσα τα προσχήματα. Οι ερωτήσεις των ξένων περιηγητών έπεφταν βροχή. Γιατί? Ποιος? Τι κάνουν γι’ αυτό οι αρμόδιοι?
Τους «έδωσα» όλους (όπως ο Μάκης) και ξαλάφρωσα!
«Κάρφωσα» τους αρμόδιους που ως συνήθως δεν έχουν πάρει κανένα μέτρο για την προστασία αυτού του σπάνιου και ενδημικού φυτού.
«Κάρφωσα» το Δήμο Καμείρου που με την έναρξη της λειτουργίας του ξενοδοχείου «Έλαφος» στον Πρ. Ηλία προσέλκυσε πολλαπλάσιους επισκέπτες χωρίς παράλληλα να φροντίσει για τη δημιουργία ενός κέντρου πληροφόρησης για τα σπάνια και ενδημικά φυτά του βουνού.
Τέλος «κάρφωσα» και τους συμπολίτες μου για τη ληστρική τους συμπεριφορά που προτιμούν τις παιώνιες στα βάζα τους παρά στη φύση.
Αν αυτή η πρακτική συνεχιστεί όπως τα προηγούμενα χρόνια, σύντομα η παιώνια της Ρόδου θα κινδυνέψει με εξαφάνιση αφού δεν θα μπορεί πλέον να αναπαραχθεί. Τα ήδη υπάρχοντα ριζώματα θα γεράσουν και θα χαθούν χωρίς να αφήσουν γενετικό υλικό για την αναπαραγωγή τους.

Ελπίζω η πατρίδα να μου συγχωρέσει την προδοσία. Οι παιώνιες είναι σίγουρο πως ναι!

*Οργανωτής της εκδρομής ήτανε ο Γιώργος Σφήκας. Γνωστός Έλληνας βοτανολόγος με μεγάλο ερευνητικό και συγγραφικό έργο για το οποίο βραβεύθηκε από την Ελληνική Ακαδημία Επιστημών.


Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

13 Φεβ 2008

Η ανθέμιδα της Ρόδου.



Όσο περισσότερο μελετάς τη φύση τόσο περισσότερο σε εκπλήσσει με την εφευρετικότητα της. Ένα καλό παράδειγμα είναι η μικρή Anthemis rhodensis (ροδίτικη ανθέμιδα). Για να επιβιώσει από τον ανταγωνισμό των άλλων φυτών επέλεξε (προσαρμόστηκε μέσω της εξέλιξης) να φυτρώνει σ' ένα τύπο εδάφους, φτωχού σε θρεπτικά συστατικά που τα περισσότερα φυτά το αποφεύγουν. Τα εδάφη αυτά στη γεωλογία ονομάζονται υπερβασικά (ultramafic) και περιέχουν μεγάλες ποσότητες πυριτίου, σιδήρου και μαγνησίου. Τέτοια εδάφη βρίσκονται κυρίως στην κεντρική Ρόδο.
Η ανθέμιδα λοιπόν είναι ένα φυτό ενδημικό της Ρόδου* που ανήκει στη οικογένεια της μαργαρίτας και του χαμομηλιού. Έχει χαμηλό ύψος και παίρνει ημισφαιρικό σχήμα. Τα φύλλα της είναι γλαυκοπράσινα και στη κορυφή του κάθε βλαστού παράγει ένα κίτρινο κεφάλι με πολλά ανθάκια.

Λόγω της σπανιότητας και της πολύ περιορισμένης εξάπλωσής της πρέπει να προστατευτεί αυστηρά.
Αν νομίζατε ότι έχει παρθεί έστω και ένα μέτρο προς αυτή την κατεύθυνση, τώρα μπορείτε να ξυπνήσετε:-)

*Ενδημικό της Ρόδου, αυτοφύεται δηλαδή μόνο στη Ρόδο


Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.

Τι χρώμα έχει η πατρίδα μας?


Σμαραγδί και Γαλάζιο! Φορές φορές όμως και πορτοκαλί και κόκκινο...
Όποτε ο δρόμος σας βγάλει προς τη Μονόλιθο, μην παραλείψετε να περάσετε απ΄το επιβλητικό της κάστρο. Αγναντέψτε το Αιγαίο, δείτε τα βουνά της αδερφής Κάρπαθος και χαθείτε στο σμαραγδί του δάσους. Ακολουθήστε τους αργούς ρυθμούς της φύσης και περιμένετε μέχρι ο ήλιος να βουτήξει στον ορίζοντα βάφοντας την εικόνα με τα πιο ζεστά χρώματα που μπορούν να ειδωθούν απ' ανθρώπου μάτια.
Ναι, είναι το ίδιο ηλιοβασίλεμα με το περίφημο της Θήρας. Μόνο λίγα μίλια ανατολικότερα, λίγα λεπτά νωρίτερα...

Οι φωτογραφίες είναι πνευματική ιδιοκτησία του γράφοντος και απαγορεύεται η χρήση τους χωρίς τη γραπτή άδειά του.